گفتار پنجم از مقالهء ششم ذكر سلاطين روم كه در آن مرز و بوم « 1 » رايت سلطنت برافراشته‌اند علماى اخبار و واقفان آثار چنين بيان نموده‌اند كه در آن زمان سعادت اوان كه آفتاب جهانتاب حضرت رسالت‌پناه محمدى - عليه افضل الصلوات و اكمل التحيّات - از افق نبوّت طلوع نمود و شعشعهء نور اسلام بر بعضى از طوايف انام پرتو افكنده آن حضرت - صلوات اللّه عليه - در سال نهم از « 2 » هجرت ، رسولان به جهت اطاعت و هدايت پادشاهانى كه در آن عصر و اوان در اطراف و اكناف جهان رايت سلطنت و ايالت « 3 » برافراشته بودند روان گردانيد ؛ از جمله هرقل « 4 » كه والى ولايت روم بود و بر كيش و ملّت نصارا اقدام مىنمود ، چون بر وصول رسولان و مضمون نامه سيّد كاينات - عليه افضل الصلوات - مطلّع گشت ، از اطاعت دين محمدى و قبول اسلام ابا و امتناع نموده به آن سعادت سرافراز نگشت و همچنان بر دين و ملّت نصارا بود تا وفات يافت . و بعد از وى حكّام آن كشور كه مجموع را قيصر

--> ( 1 ) . ت : « در آن مرز و بوم » ندارد . ( 2 ) . ت : « نهم از » ندارد . ( 3 ) . ت : « ايالت » ندارد . ( 4 ) . هرقل هراكليوس اوّل ( حدود 575 - 641 ) امپراتور بيزانس يا روم شرقى از 610 تا 641 م . ( فرهنگ معين / اعلام ) .